Een nieuwe uitdaging en een nieuwe doelstelling

Johan Sanctorum heeft al geschreven over het V-karakter van de karaktermoord op het niet zo olijke duo Vuye - Wouters, die een scheefgetrokken denktank leidden Geslepen Glas nummer 5. Die denktank zou de onafhankelijkheid van Noord-België uitwerken via het proces van confederalisme. Dat laat me verder volledig koud.

Als ik het hier wil hebben over dit niet zo olijke, niet zo komische duo - twee rupsbanden en je hebt een tank - dan is het in politiek perspectief. Beiden zijn intellectuelen, Vuye is hoogleraar aan de faculteit in Namur; Wouters is handelsingenieur. Samen hebben ze eerst de intellectuele verpakking van NVA verzorgd. “En dat alles met redelijke argumenten,” zoals mijn vroegere collega op kantoor zo netjes verwoordde. Je zou haast geloven dat het hen menens was. De grendels weghalen uit de bijzondere tweederdenmeerderheid, bijvoorbeeld. Het heeft de partij geen windeieren gelegd.

Vuye kreeg dan ook een verkiesbare plaats op de lijst voor de federale verkiezingen en werd prompt fractievoorzitter. Dat is wat wij noemen steil omhoog vallen. Dat hij dan ook steil omlaag kan vallen, was toen al een mogelijkheid. Geef toe, een glazen bol is daartoe niet nodig. Er moet iets geweest zijn; hij vervulde zijn rol als fractieleider allicht niet zo goed. Het kan. Een hoogleraar die aan politiek doet, alleen Mark Eyskens kan dat en dan nog. Nooit heb ik die man aangeproken met Mijnheer de Minister, steeds met Professor. Nooit heeft Mark Eyskens ook maar een tiende van zijn vader benaderd. Nu, Vuye dumpen was geen optie. Hij kreeg dus een opdracht en zoals het een hoogleraar past, moest daar denkwerk aan te pas komen. Een denktank heet zoiets dan meteen. Die kreeg een Frans-Latijnse naam die ik hierboven even heb vertaald: Geslepen Glas nummer Vijf.


Vuye kreeg op een dag, niet zo lang geleden, in de gaten dat de NVA nooit een onafhankelijk Noord-België zou uitroepen. Hij stond met zijn tank op een zijspoor. De pezewever, zo bleek, is helemaal niet van plan het oude partijprogramma op te nemen. Bij zijn onderhandelingen met God, dieu di Rupo, bleek al hoe oudbakken Belgisch zijn bakkes wel is: hij sprak met God Frans. Fout, fout, fout. De rest is geschiedenis: niet God maar de aartsengel Michael (Michel pour les amis) heeft de pezewever ingepakt en kort gehouden. Het V-gedeelte uit het partijprogramma is verdwenen. Nu nog die denktank kwijtraken. Dat was net niet zo gebeurd. Enfin, het heeft wat voeten in de aarde gehad; het is zo ver. De NVA is een doodgewone Belgische rechtse partij. Geworden. Verworden. Amen.

Iedereen binnen de partij juicht ondertussen voluit en achter gesloten deuren. We vernemen echter dat in de nasleep van deze zaak, de voormalige dichter en voormalige woordvoerder van de NV-A fracties, Dirk van Bastelaere, eveneens uit de partij is gezet. Misschien een goede zaak voor de poëzie.

Hoe komen we ons zelf te boven? Of gaan we liever ten onder?

Volgens de kleine leider & pezewever en burgemeester van Antwerpen zou Noord-België rechtsgezind zijn en Zuid-België links. Ik geloof hem niet. Ik heb enkele Franstalige vrienden en kennissen die beslist rechts stemmen. En onder mijn vrienden-dichters tel ik er een die links Vlaamsgezind is. Oké, ik tel er ook een die de helft van zijn leven links heeft gestemd en gedacht en nu denkt dat hij rechts is. Dat kan dus niet; maar hij is gestopt met de poëzie. Ik ben blij dat ik geen Turk ben of Amerikaan of links Vlaamsgezind.
Op welke partij moet die laatste immers stemmen? Groen en SP a zijn niet Vlaamsgezind. Verder valt er links niets te rapen. Dus kunnen Vuye en Wouters best een linkse Vlaampartij oprichten. Dan kunnen die links Vlaamsgezinden eindelijk ergens terecht.


De Turken worden massaal opgelicht door geitenneuker Erdogan; die zou een staatsgreep tegen zichzelf hebben in scène gezet. Hoe verklaar je anders dat de staatsgreep hem los liet lopen en kwetteren op Twitter? Wie een staatsgreep pleegt, raadpleegt eerst het handboek; daar lees je dat je de staatsleider eerst koud moet stellen; of koud maken. Den Erdo is zo gek dat hij zijn hele volk oplicht. Iemand zal hem vroeg of laat volgens het handboek toch moeten koud stellen. En de Verenigde Staten dan? Jozef Zesfles zou daar terug komen van weggeweest. Jozef Zesfles is een blanke man die zich achteruit voelt gesteld door andere blanke mannen met blitse pakken en dito auto’s en twaalf flessen. En door andere anderskleurige mannen. Jozef stemde vroeger voor het domme wicht Palin uit Alaska en nu dus voor Trump recht uit de hel. Nee, laat maar. Ik ben anders goed af.

Marktplaatsen

Welke zijn de twee grootste marktplaatsen in België? Die van Sint-Niklaas en Ieper. Ik ken beide zeer goed. In Ieper heb ik menigmaal de rally 24 uur van Ieper zien starten. Voor een autofreak als ik een toppunt. Ik herinner me twee heren in pak en das en met een valhelm die plaatsnamen in een Mercedes en de start namen in de rally.
Vooral de Fords, Saabs en Mini’s zijn me bijgebleven.
Kortom, ik woonde in mijn jeugd in die stad.

Nu woon ik sinds kort in Sint-Niklaas. Daar doen mijn vrouw en ik op donderdag al eens de markt. Ik rij er voorbij op weg naar de ziekenkas of als ik terug kom gefietst van Elversele, Hamme of Temse.
Sint-Niklaas bestaat dit jaar achthonderd jaar. Is dat veel? Is Ieper ouder? Doet er even niets toe. Deze verjaardag is aanleiding voor een aantal feestjes uiteraard maar ook voor een historisch, ietwat willekeurig overzicht van de geschiedenis aan de hand van een tiental feiten.
Een van die feiten lees je op de foto als bijlage.

Zoiets vind ik nogal bedenkelijk. Dat een keizer, toch het hoogste gezagsorgaan, toestemming moest verlenen om een markt te houden. Kon een ondergeschikte gezagsinstantie dat niet? Een leenheer of zo. Of een burgemeester, begot. Een keizerlijke bulle verleende de stad Sint-Niklaas de toestemming om wekelijks een markt te houden. De keizer wist toen gelukkig niet dat dit de grootste van het land zou worden. Het land bestond toen trouwens nog niet.

Verder had de stad Sint-Niklaas tot voor kort een andere, zeer florissante markt: een rommelmarkt aan het stationsplein. Het door nationalistische politici vergeven stadsbestuur heeft de partijlijn van de nationalisten gevolgd: we geven niet, we nemen. En dus ontnam het schepencollege het volk zijn rommelmarkt. Bovendien moet het voor iedereen duidelijk zijn dat een rommelmarkt iets is voor groenen en socialisten. Dus werd hij afgeschaft. Als er nu een keizer had geregeerd, zou hij allicht die afschaffing niet hebben bekrachtigd.

Er zou echter sprake zijn dat de rommelmarkt terug zou keren in Sint-Niklaas. En, wie weet, verdwijnen de nationaal-antisocialisten binnen afzienbare tijd uit het stadsbestuur.

Saai

Als ik Yves Leterme zie denk ik telkenmale: saai. De laatste jaren was hij wat uit beeld verdwenen. Nu neemt hij definitief afscheid van de politiek en ineens is hij weer te zien, hier & daar. Nog altijd even saai. Net als die stad waarvan hij maar geen burgemeester wil worden. Ieper, saai.

Yves L. echter heeft zich op korte tijd in een machtspositie kunnen wringen via vijf minuten moed en kreeg daardoor iets wat zijn saaiheid overstijgt. Niettemin blijft hij saai. Een ambtenaar. Die hij dan ook geworden is.
Weet je wanneer zijn internationale loopbaan begonnen is? Toen hij het Franse volkslied in plaats van het Belgische zong. Nadien heeft hij stiekem in de badkamer de Internationale ingestudeerd. Die van de Marxbrothers dus.

Nu komt hij ons zeggen dat een kartel tsjeven met pezewevers het beste is wat dit volk verdient. Zo’n kartel is dan ook in Ieper aan de plaatselijke macht. ‘Zonder problemen’, aldus de burgemeester enkele jaren geleden op een klasreünie. Saai, dus. Snel voegt hij, Yves L. eraan toe dat het met de huidige editie van de pezewevers niet meer kan, daar zij te hardvochtig zijn. Mooi woord. En het klopt nog ook. De pezewevers, eenmaal aan de macht, ontpoppen zich tot hardvochtigen, geen hartstochtigen.

Yves L. is net als ik erin geslaagd de saaie stad Ieper te verlaten. Hij is er echter niet echt weg. Ik wel. Echt weg, echt wel heer ver weg. Yves zit ook heel ver hoor. Ik gun het hem. Een saai mens mag ook al eens wat.

Brood, water en spelen

Bij de notelaar in Bornem, een paviljoen dat haast wereldberoemd is, zijn langs de Schelde een paar bordjes geplaatst met citaten. Ik kwam er voorbij gefietst en remde even en las heel vlug: de natuur verlangt slechts water en brood, getekend Senaca.
He, dacht ik, zo maak je geschiedenis en vergeet men je tegelijk. Wie weet immers niet wat het betekent op water en brood te worden gezet? In de gevangenis belanden, juist. En wie weet dat dit van Senaca afkomstig is? Voor alle duidelijkheid, hier de context:

Jij, betoon je dapper, zoals je ook blijkt te doen, en beperk je bagage; niets van dat wat we bezitten, is noodzakelijk. Laten we terugkeren naar de eisen van de natuur; daar ligt onze rijkdom. Ofwel is dat wat we nodig hebben gratis, ofwel goedkoop: de natuur verlangt slechts water en brood. Niemand is zo arm (dat hij dit moet missen) en "al wie zijn behoeften tussen deze grenzen heeft beperkt wedijvert met Jupiter zelf in geluk", zoals Epicurus zegt, van wie ik nog een uitspraak in deze brief zal insluiten.

Is wat we zelf doen beter of gewoon zelfgenoegzaam?

Een haast Japanse fabel

Je weet het ondertussen haast zeker: alles verandert en lijkt moderner. Zelfs de overheid gaat mee, met wat achterstand weliswaar, met de tijd. Alleen justitie en Dendermonde blijven genoegzaam hangen in hun achterhaalde tijden. Was het maar zo eenvoudig!

Je hebt net de strijd gestreden met de demon genaamd midlife. Nee, het is geen crisis, het is echt wel een demon. Ja, er dient zich een nieuwe uitdaging aan! Dan neem je toch die wending in je loopbaan. Nee, je bent niet uitgekeken, niet op je vrouw, je kijkt nog steeds naar haar uit, niet op je baan, je gaat er nog elke dag graag naartoe. Maar je wil meer. Wat, dat weet je niet. Meer. Iets verder van huis werken, meer afstand afleggen. Net iets meer verdienen per maand. Maar vooral een werkomgeving om je vingers van af te likken.
Want zie, je hebt nauwelijks beslist om er voor te gaan – na wat aarzelen, waarbij enkele kandidaten reeds afgevallen zijn – of je blijkt niet enkel te slagen bij de koppensneller maar ook nog eens de enige valabele kandidaat. Je dag kan niet meer stuk, je week al evenmin laat staan je leven of je loopbaan!
Daar ga je dan!

De voorwaarden zijn uiterst aanvaardbaar, ja zelfs aantrekkelijk: je stuurt een team aan van vijf medewerkers; je rapporteert keurig en tijdig aan een overste; je draait er je hand niet voor om.
Voor je het goed & wel beseft ben je aangeworven. Je vliegt erin. Je voelt je tien jaar jonger. Je voelt je tof en alles vind je leuk. Een jaar lang duurt de euforie. Een extreem goed gevoel in het Grieks! Vreugde, vreugde, godenvonken!

Tot je iets merkt. Je weet niet wat, zij wel. Zij vinden je verdacht. Zo succesvol bezig! Hoe bestaat het!??!! Gelukkig weten ze hoe ze zoiets moeten aanpakken. Stiekem herschrijven ze je functiebeschrijving en hopen dat je het niet merkt. Je merkt het. Zonder het te laten weten schrijven ze iemand erbij die parallel rapporteert. Je ruikt het wel, dat is de geur van een waakhond. En zie, je arbeidsovereenkomst zou na een jaar in onbeperkte duur worden omgezet. Ineens heeft hogerhand echter besloten daar nog een jaar mee te wachten. Je denkt meteen aan Sint-Juttemis en aan de Griekse kalenden.

Zes maanden houd je het nog vol. De dysforie loert om de hoek. 's Morgens wordt je stap naar het station zwaarder. Je voelt je tien jaar ouder. 's Middags ga je al eens op café. Nog even en je bent volslagen ambtenaar. Wanneer je dit beseft, schrik je op en roept van binnen: ik verword! En je valt ziek.

Ook dat houd je zes maanden vol, in voldoende kleine schijven opdat ze je niet kunnen vervangen. Voor wat hoort wat. En eigen deeg eerst voor de koekjes.
Dan keer je terug naar je oude werkplek. Ze hebben je gemist. Je plek is er nog. Alles begint opnieuw. Een nieuwe dag op een oude plek.

Naar een Belgische grondwet toe

artikel 1 - Het koninkrijk België bestaat uit gemeenschappen en gewesten.

artikel 2 - De gemeenschappen zijn: die van de schilders, die van de beeldhouwers, die van de muzikanten en die van de schrijvers.

artikel 3 - Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is hun gemeenschappelijk draagvlak.

uitgesproken 'out of the box' op het eerste internationale festival van de ondergrondse poëzie te Jette